Odżywianie – podstawy

Pierwszy artykuł na blogu to zawsze duże wyzwanie i stres, ponieważ określa misję, która przyświeca autorowi.
Na swojej stronie chciałbym skupić się na żywieniu osób aktywnych, ponieważ temat ten jest mi wyjątkowo bliski i wierzę, że wszelka zmiana nawyków żywieniowych, początek nowej diety powinien być połączony z aktywnością fizyczną.
Wiem, że w internecie można znaleźć wszystko i temat ten powtórzył się wielokrotnie, ale chciałbym zacząć od omówienia podstawowych pojęć związanych z odżywianiem i dietą. Odpowiedzieć na pytanie. Co to jest zapotrzebowania energetyczne, jakie składniki odżywcze wyróżniamy?

            Zapotrzebowania kaloryczne jest składową podstawowej przemiany materii – PPM, czyli ilości energii niezbędnej do zachowania podstawowych funkcji życiowych w optymalnych warunkach bytowych, energii zużytej na wszystkie podjęte przez nas aktywności (np. praca, sprzątanie, trening) oraz termogenezy poposiłkowej będącej okresowym wzrostem przemiany materii i wydatków energetycznych związanych z trawieniem, wchłanianiem i transportem składników odżywczych[1] Podstawową jednostką używaną w dietetyce jest kcal (kilokaloria) lub kJ (kilodżul).

Składniki odżywcze:
* Białko – składa się z aminokwasów, stanowi budulec dla tkanek człowieka i związków wytwarzanych przez nasz organizm np. enzymy i hormony. Odpowiada m.in. za właściwy wzrost młodych osób, regenerację osób aktywnych, równowagę kwasowo-zasadową i wiele innych. Wyróżniamy białko pochodzenia zwierzęcego tzw pełnowartościowe oraz pochodzenia roślinnego – niepełnowartościowe, co jest związane z ilością aminokwasów.
* Węglowodany – czyli cukry proste i złożone, będące szybko dostępnym źródłem energetycznym. Dzielimy je nie tylko ze względu na budowę, ale również na właściwości, na przyswajalne i nieprzyswajalne, o niskim lub wysokim indeksie glikemicznym. Powiązane z takimi pojęciami jak glikemia, mikroflora jelitowa, glikogen, o czym informacje pojawią się w nadchodzących postach.
* Tłuszcze – inaczej lipidy, są najbardziej energetycznym składnikiem naszej diety (1g – 9 kcal), w zależności od ich budowy rozróżniamy kwasy tłuszczowe krótko-; średnio-; i długołańcuchowe oraz nasycone, jednonienasycone i wielonienasycone. Przy czym każde z nich mają inne właściwości. Do najważniejszych możemy zaliczyć NNKT – czyli niezbędne nienasycone kwasy tłuszczowe (np. omega 3), ponieważ nie jesteśmy w stanie syntezować ich w naszym organizmie.
To byłoby tyle w formie wstępu. W przyszłości opiszę szczegółowe znaczenie powyższych składników odżywczych w różnych dyscyplinach sportu oraz koncepcjach żywieniowych, w tym jak rozkład składników odżywczych wpływa na redukcję masy ciała lub odwrotnie wzrost masy ciała. Ponadto zamierzam poruszyć temat nowości w dietetyce, z którymi spotykam się w trakcie surfowania po internecie, czytania książek, artykułów oraz podczas udziału w szkoleniach i wydarzeniach dla dietetyków. Pozdrawiam.

  1. Jak Gawęcki: Żywienie człowieka, Podstawy Nauki o Żywieniu, Wydawnictwo Naukowe PWN Warszawa 2012: 135-138